Rodzina 500 plus w UE i EOG

Rodzina 500 plus w UE i EOG – Koordynacja Systemów Zabezpieczenia Społecznego

Organem/instytucją właściwą do wydawania rozstrzygnięć i decyzji w związku z udziałem Rzeczypospolitej Polskiej w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, od 1 stycznia 2018 r. jest Wojewoda właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze.

W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze, lub członek rodziny tej osoby przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami wojewodzie.

W przypadku przebywania osoby lub członka rodziny tej osoby w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze lub po dniu jej wydania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Wojewoda ustala, czy w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W przypadku gdy wojewoda, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wydaje decyzję.

W przypadku gdy wojewoda, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenie wychowawcze za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w zakresie świadczeń na rodzinę w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Jeśli rodzic przebywa w innym państwie UE lub EOG i złoży tam wniosek o świadczenie wychowawcze, tamtejszy organ informuje o tym fakcie właściwego wojewodę w Polsce. Ten zaś przekaże te informacje do właściwej gminy. Mechanizm ten ma na celu uniknięcie jednoczesnego pobierania świadczeń w więcej niż jednym kraju.

Ważne:

W przypadku gdy dana osoba nie ubiega się o świadczenie na pierwsze dziecko, a zachodzą przesłanki określone w art. 16 ust. 1 ustawy, które powodują konieczność przekazania wniosku tej osoby przez organ właściwy wraz z załączonymi do wniosku dokumentami do wojewody w celu ustalenia, czy mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (ponieważ wnioskodawca lub członek jego rodziny przebywa za granicą), wskazane jest aby organ właściwy poinformował osobę ubiegającą się o świadczenie wychowawcze o zasadności uzupełnienia tego wniosku również o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko (niezależnie od deklaracji wnioskodawcy spełnienia bądź nie kryterium dochodowego).

Powyższe oznacza, że gdy wniosek o świadczenie wychowawcze złoży do organu właściwego osoba przebywająca za granicą lub, której członek rodziny przebywa za granicą w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (najczęściej będzie to wynikać z oświadczenia złożonego w Części II wniosku), to pomimo tego, że osoba ta nie wnioskuje o świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko (ponieważ deklaruje, że np. nie spełnia kryterium dochodowego lub nie chce na pierwsze dziecko składać wniosku), należy taką osobę poinformować, że zasadne jest wypełnienie również tej części wniosku która dotyczy pierwszego dziecka (Tabela A). Oczywiście ostateczna decyzja, czy i na które dziecko/dzieci wnioskodawca ubiega się o świadczenie wychowawcze, należy do wnioskodawcy.

Dzięki temu, po przekazaniu przez organ właściwy wniosku takiej osoby w trybie art. 16 ust. 1 ustawy do właściwego marszałka województwa, marszałek województwa będzie miał możliwość przeprowadzenia postępowania w odniesieniu do wszystkich dzieci, ustalając czy i w stosunku do których dzieci mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Następnie w stosunku do dzieci, do których mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego wojewoda dokona rozstrzygnięcia sprawy i w zależności od okoliczności indywidualnej sprawy poinformuje instytucję zagraniczną o swojej decyzji (również odmownej). Taki tryb postępowania zapewni wnioskodawcy możliwość uzyskania najwyższej możliwej kwoty świadczeń rodzinnych, przewidzianej w ustawodawstwach dwóch zainteresowanych państw – z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Niezłożenie wniosku na pierwsze dziecko, a w konsekwencji brak decyzji polskiej instytucji właściwej – wojewody – w sprawie, może spowodować potrącenie kwoty w wysokości świadczenia wychowawczego ze świadczeń przyznanych w instytucji zagranicznej.